Słownik pojęć

A

AC (ac)

(alternating current) prąd przemienny

Do góry

B

Bezhalogenowe kable

Kable do produkcji których użyte zostały materiały nie zawierające halogenów - chloru, bromu, fluoru i jodu, które w przypadku pożaru pod wpływem wysokiej temperatury wydzielają trujące gazy, a w połączeniu z parą wodną tworzą korozyjne kwasy. Do tworzyw bezhalogenowych zalicza się m.in. polipropylen i polietylen

BS

British Standard - oznaczenie normy brytyjskiej

Do góry

C

Ciągnienie

Proces obróbki plastycznej na zimno, polegający na przeciąganiu drutu przez ciągadło lub szereg ciągadel w celu zmniejszenia jego średnicy do wymaganych rozmiarów

Do góry

D

DIN

Deutsche Industrie Norm - oznaczenie norm niemieckich

Do góry

E

Ekran

Warstwa metalowa instalowana wokół żyły, wiązki żył, bądź ośrodka kabla w celu ochronienia przesyłanego sygnału przed zakłóceniami od pól zewnętrznych lub niepożądaną emisją do otoczenia

Elastomer

Polimerowe tworzywo sztuczne, z którego dzięki zastosowaniu procesu sieciowania (wulkanizacji) uzyskuje się wysoce elastyczne, ale nietopliwe i nierozpuszczalne materiały – czyli gumy

EPR

(Ethylene-Propylene Rubber) guma etylenowo-propylenowa stosowana jako materiał izolacyjny wykorzystywany w przewodach i kablach, które ze względu na miejsce pracy narażone są na ciągłe zginanie i przemieszczanie (górnictwo, maszyny ruchome, instalacje tymczasowe, itp.)

Do góry

H

Halogen

Inaczej fluorowiec; pierwiastek chemiczny (Chlor, Fluor, Brom, Jod), który w przypadku pożaru pod wpływem wysokiej temperatury wydziela trujące gazy, a w połączeniu z parą wodną tworzy korozyjne kwasy. Halogeny stosowane są w wielu materiałach budowlanych, w tym również w kablach i przewodach (np. izolacja PVC). Mając na uwadze najwyższe standardy bezpieczeństwa, co raz częściej wykorzystuje się materiały bezhalogenowe, m.in. polipropylen i polietylen

HFFR

(Halogen Free Flame Retardant), tworzywo bezhalogenowe i nie rozprzestrzeniające płomienia. Określenie to stosowane jest również w odniesieniu do grupy kabli o tych powyższych właściwościach

Do góry

I

ISO

Sktót od International Standard Organization, międzynarodowej organizacji normalizacyjnej

Izolacja

Element konstrukcji przewodu/kabla służący do oddzielenia obwodów elektrycznych kabla, charakteryzujący się określonymi właściwościami fizyko-chemicznymi, m.in. wytrzymałością elektryczną, mechaniczną, temperaturową, itp.

Do góry

K

Kabel elektroenergetyczny najwyższych napięć (NN, EWN – extra wysokich napięć)

Kabel przeznaczony do przesyłu energii elektrycznej o napięciu znamionowym powyżej 220kV

Kabel elektroenergetyczny niskich napięć (nN)

Kabel przeznaczony do przesyłu energii elektrycznej o napięciu znamionowym do 1 kV

Kabel elektroenergetyczny wysokich napięć (WN)

Kabel przeznaczony do przesyłu energii elektrycznej o napięciu znamionowym 35kV do 220kV

Kabel elektroenergetyczny średnich napięć (SN)

Kabel przeznaczony do przesyłu energii elektrycznej o napięciu znamionowym 1kV do 35kV

Kabel elektryczny, elektroenergetyczny

Wyrób jedno- lub wielożyłowy przeznaczony do przesyłu lub dostarczania energii elektrycznej

Kabel hybrydowy

Kabel, którego podstawowa konstrukcja została wzbogacona o dodatkową żyłę do transmisji sygnałów i do zasilania (np. światłowód)

Kabel samonośny

Kabel przeznaczony do wieszania w powietrzu na słupach lub innych podporach, podtrzymywany przez drut lub linkę, będącą jego integralną częścią

Kabel sygnalizacyjny (sterowniczy)

Kabel wielożyłowy służący do łączenia różnego rodzaju urządzeń sterowniczych, kontrolnych, sygnalizacyjnych i alarmowych

Klasa giętkości żyły

Parametr określający stopień giętkości kabla; wg obowiązujących norm wyróżnia się klasy 1 i 2 (kable układane na stałe) oraz 5 i 6 (kable do odbiorników ruchomych)

Do góry

L

Linia kablowa

Linia do przesyłu energii elektrycznej, której kable zainstalowane są w ziemi. stosuje się przede wszystkim tam, gdzie prowadzenie linii napowietrznych jest kłopotliwe oraz niewskazane ze względu na gęstą zabudowę i wysokie uprzemysłowienie

Linia napowietrzna

Linia do przesyłu energii elektrycznej, której przewody zainstalowane są na słupach lub wspornikach. Linie napowietrzne są tańsze w instalacji od linii kablowych prowadzonych pod ziemią, jednak są narażone na liczne czynniki zewnętrzne (np. szadź, upał, wiatr)

Linka

Żyła wielodrutowa

Do góry

M

Miedź beztlenowa

(OFC – oxygen-free copper) miedź o niewielkiej zawartości tlenu wykazująca bardzo dobre właściwości przewodzące

Mufa

Obudowa chroniąca złącze dwóch lub więcej odcinków kabla, zapewniająca w miejscu połączenia odpowiednią wytrzymałość mechaniczną i elektryczną

Do góry

N

Napięcie

Różnica potencjałów elektrycznych, mierzone w woltach [V]

Napięcie znamionowe (nominalne)

Maksymalna wartość napięcia prądu elektrycznego, które może być trwale przyłożone do żył przewodu lub kabla, wykonanego zgodnie z określonymi wymaganiami. Przekroczenie napięcia znamionowego może skutkować zniszczeniem kabla na skutek przebicia elektrycznego izolacji lub spowodować jego pracę z bardzo dużymi stratami

Natężenie prądu

Potocznie nazywane prądem, jest wyrażane jako stosunek wartości ładunku elektrycznego przepływającego przez wyznaczoną powierzchnię do czasu przepływu ładunku

Do góry

O

Opona

Powłoka zewnętrzna zabezpieczająca ośrodek kabla przez wpływem czynników zewnętrznych

Do góry

P

Pancerz

Zabezpieczenie kabla przed zewnętrznymi czynnikami mechanicznymi. Najczęściej używanym sposobem pancerzenia kabli są obwoje z taśm lub drutów

PE

Polietylen

Polietylen

(PE) tworzywo sztuczne otrzymywane przez polimeryzację etylenu, charakteryzujące się doskonałymi własnościami elektrycznymi oraz odpornością mechaniczną i chemiczną

Polipropylen

(PP) tworzywo termoplastyczne o doskonałych własnościach elektrycznych oraz odporności mechanicznej i chemicznej

Poliuretan

(PU) tworzywo o dużej elastyczności i odporności na ścieranie, stosowanych na powłoki kabli do pracy przy narażeniach mechanicznych (np. w kopalniach)

Polwinit

Polichlorek winylu (PVC), polimer powszechnie stosowany do izolowania przewodów i kabli

Powłoka zewnętrzna

Zwana potocznie oponą, osłona zabezpieczająca ośrodek kabla przez wpływem czynników zewnętrznych

Promień gięcia

Promień najmniejszego możliwego do uzyskania łuku nie powodujący uszkodzenia przewodu/kabla. Najczęściej wyrażany jest jako krotność średnicy zewnętrznej kabla

Przebicie elektryczne izolacji

Uszkodzenie izolacji elektrycznej przewodu/kabla na skutek przekroczenia maksymalnej wartości napięcia znamionowego (przepięcia).  Przyczyną przebicia może być wadliwie wykonana instalacja elektryczna

Do góry

R

Rezystancja

Wielkość fizyczna określająca opór elektryczny [Ω]

Do góry

S

Sieciowanie

Proces uzyskiwania poprzecznych wiązań między długimi łańcuchami polimerów na skutek reakcji chemicznych, energii cieplnej lub napromieniowania. Proces sieciowania prowadzący do uzyskania gumy nazywany jest wulkanizacją

Skok skrętu

Wartość mierzona wzdłuż kabla, wyrażająca odległość między dwoma punktami elementu wchodzącego w skład skręconej wiązki, potrzebna elementowi na wykonanie pełnego obrotu (skrętu) wokół osi wiązki

Spadek napięcia

Zmniejszenie napięcia pojawiające się wzdłuż żył kabla wywołane rezystancją, bądź impedancją tych żył

Starzenie

Próba polegająca na zasymulowaniu długotrwałego wpływu warunków zewnętrznych na badany przewód/kabel

Sygnał

Prąd wykorzystywany do przesyłu informacji cyfrowych i analogowych (ciągłych), wizji oraz fonii

Do góry

T

Temperatura dopuszczalna

Wartość maksymalnej temperatury kabla lub otoczenia, w którym jest zainstalowany, której przekroczenie może spowodować jego uszkodzenie

Do góry

U

UTP

(Unschielded Twisted Pair) miedziany kabel telekomunikacyjny parowy, nie ekranowany, potocznie zwany skrętką

Do góry

V

VDE

(Verband Deutsche Elektrotechniker, Związek Elektryków Niemieckich) niemiecka organizacja certyfikująca i normalizacyjna

Do góry

W

Wulkanizacja

Proces sieciowania polimerów prowadzący do uzyskania gumy

Wypełnienie

Nieprzewodzący element konstrukcji kabla wprowadzany celem uzupełnienia pustych miejsc w ośrodku kabla, bądź też nadania mu okrągłego kształtu

Do góry

X

XLPE

Cross-linked polyethylene, polietylen usieciowany (sieciowany)

Do góry

Ż

Żyła

Pojedynczy drut lub wiązka skręconych drutów

Żyła jednodrutowa

Żyła wykonana z pojedynczego drutu

Żyła ochronna

Żyła służąca ochronie przed porażeniem, wyróżniona żółto-zieloną izolacją

Żyła robocza

Żyła kabla, która służy do przesyłu energii elektrycznej

Żyła wielodrutowa

Żyła wykonana z wiązki skręconych drutów lub grup skręconych wiązek

Do góry